తిరుమల, సెప్టెంబర్ 22 (జనవాణి): గోవింద నామస్మరణతో తిరుమాడ వీధులు మారుమోగాయి. అడుగడుగునా హారతులు.. చుట్టూ భక్తజన సందోహం.. మధ్యలో మహోన్నత రథంపై ఉభయదేవేరులతో కొలువుదీరిన శ్రీమలయప్పస్వామి.. ఇలా భక్తిపారవశ్యంతో సాగిన శ్రీవారి రథోత్సవం తిరుమల కొండపై ఆధ్యాత్మిక శోభను నింపింది.
సాలకట్ల బ్రహ్మోత్సవాల్లో భాగంగా ఎనిమిదో రోజైన మంగళవారం రథోత్సవాన్ని వైభవంగా నిర్వహించారు. ఉభయదేవేరులతో కూడిన మలయప్పస్వామివారిని మహోన్నత రథంపై అధిష్ఠింపజేసి తిరుమాడ వీధుల్లో ఊరేగించారు. స్వామివారి రథాన్ని లాగేందుకు వేలాది మంది భక్తులు తరలివచ్చారు.
రథంపై స్వామివారు విహరిస్తుండగా భక్తులు అడుగడుగునా హారతులు సమర్పించారు. ‘గోవిందా.. గోవిందా’ అంటూ భక్తులు చేసిన నామస్మరణతో తిరుమాడ వీధులు ప్రతిధ్వనించాయి. రథాన్ని స్వయంగా లాగుతూ భక్తులు తమ భక్తిశ్రద్ధలను చాటుకున్నారు. దీంతో తిరుమలలో పండుగ వాతావరణం నెలకొంది. భక్తులకు ఎలాంటి ఇబ్బందులు కలగకుండా రథోత్సవం సజావుగా, సురక్షితంగా జరిగేలా టీటీడీ అధికారులు విస్తృత ఏర్పాట్లు చేశారు.
రథోత్సవానికి ఆర్ష సంప్రదాయంలో విశిష్ట స్థానం ఉంది. అనాదికాలం నుంచి రథసంచారం భారతీయ సంప్రదాయంలో ప్రత్యేకతను సంతరించుకుంది. దేవాలయాల్లో ఉత్సవమూర్తులను రథంపై అధిష్ఠింపజేసి ఊరేగించే సంప్రదాయం ఆగమశాస్త్ర సమ్మతంగా కొనసాగుతోంది. ఈ నేపథ్యంలో తిరుమల శ్రీవారి రథోత్సవానికి ప్రత్యేక ఆధ్యాత్మిక ప్రాధాన్యం ఉంది.
రథోత్సవానికి భక్తిభావంతో పాటు లోతైన తాత్త్విక సందేశం కూడా ఉంది. కఠోపనిషత్తు ఆత్మను రథికుడిగా, శరీరాన్ని రథంగా, బుద్ధిని సారథిగా, మనస్సును పగ్గాలుగా, ఇంద్రియాలను గుర్రాలుగా అభివర్ణిస్తుంది. ఇంద్రియ నియంత్రణ, ఆత్మ–అనాత్మ వివేకాన్ని ఈ తత్త్వం బోధిస్తుంది.
భక్తులు రథాన్ని లాగుతున్నప్పటికీ.. సకల జీవుల్లో అంతర్యామిగా ఉన్న పరమాత్మ తన భక్తులను అనుగ్రహిస్తూ తన రథాన్ని తానే నడిపిస్తున్నాడనే భావన రథోత్సవంలో అంతర్లీనంగా ఉంది. ఈ కారణంగా శ్రీవారి రథోత్సవం భక్తి, ఆత్మచింతన, పరమాత్మపై సంపూర్ణ విశ్వాసానికి ప్రతీకగా నిలుస్తోంది.
