మహారాష్ట్ర, సెప్టెంబర్ 9 (జనవాణి): మార్కెట్‌లో ఏడాది పొడవునా డిమాండ్ ఉండే పంటల్లో మునగకు ప్రత్యేక స్థానం ఉంది. తక్కువ పెట్టుబడితో సాగు చేయడంతో పాటు త్వరగా దిగుబడి రావడం రైతులకు కలిసొచ్చే అంశం. ఈ విషయాన్ని గుర్తించిన మహారాష్ట్రలోని షోలాపూర్ జిల్లాకు చెందిన యువరైతు సాగర్ యెల్పలే.. మునగ సాగుతో తన వ్యవసాయాన్ని లాభదాయకమైన వ్యాపారంగా మార్చుకున్నాడు.
దానిమ్మతో నష్టాలు.. పంట మార్చిన రైతు
సాగర్ 2012 నుంచి తన తండ్రితో కలిసి వ్యవసాయం చేస్తున్నాడు. కుటుంబానికి చెందిన సుమారు 10 ఎకరాల్లో వివిధ పండ్లతో పాటు దానిమ్మను ఎక్కువగా సాగు చేసేవారు. అయితే అధిక పెట్టుబడి, తక్కువ దిగుబడి, వాతావరణ పరిస్థితుల ప్రభావంతో దానిమ్మ సాగులో ఆశించిన స్థాయిలో లాభాలు రాలేదు. ఎకరాకు సుమారు రూ.3 లక్షల ఆదాయం వచ్చినప్పటికీ.. అందులో దాదాపు రూ.1.5 లక్షలు పెట్టుబడికే ఖర్చయ్యేది. అంతేకాకుండా పంట చేతికి రావడానికి ఆరు నెలల సమయం పట్టేది. దీంతో దానిమ్మ కంటే తక్కువ పెట్టుబడితో త్వరగా దిగుబడి ఇచ్చే పంటను ఎంచుకోవాలని సాగర్ నిర్ణయించుకున్నాడు.
స్నేహితుడి సలహాతో మునగ సాగు
2017లో ఓ స్నేహితుడి సూచనతో సాగర్ మునగ సాగు గురించి తెలుసుకున్నాడు. తక్కువ పెట్టుబడితో సాగు చేయొచ్చని, త్వరగా దిగుబడి వస్తుందని, మార్కెట్‌లో నిరంతరం డిమాండ్ ఉంటుందని తెలుసుకుని తొలుత ఎకరంలో ప్రయోగాత్మకంగా సాగు ప్రారంభించాడు. సుమారు 400 గ్రాముల మునగ విత్తనాలను రూ.4 వేలకు కొనుగోలు చేసి.. ఆవు పేడతో నేలను సారవంతం చేశాడు. 2017 జనవరిలో విత్తనాలు నాటగా.. కేవలం ఐదు నెలల్లోనే తొలి పంట చేతికి వచ్చింది.
ఐదు నెలల్లోనే 10 టన్నుల దిగుబడి
2017 జూన్ నాటికి ఎకరంలో మునగ పంట కోతకు వచ్చింది. ఒక్క ఎకరంలో సుమారు 10 టన్నుల వరకు దిగుబడి సాధించాడు. ఆ సమయంలో కిలో మునగకాయలను రూ.20 నుంచి రూ.30 వరకు విక్రయించడంతో దాదాపు రూ.3 లక్షల ఆదాయం వచ్చింది. మొదటి ప్రయత్నంలోనే మంచి ఫలితం రావడంతో సాగర్ మునగ సాగును మరింత విస్తరించాలని నిర్ణయించుకున్నాడు.
ఎకరం నుంచి 18 ఎకరాలకు..
మునగ సాగులో మంచి ఆదాయం రావడంతో 2018లో సాగర్ తన సాగు విస్తీర్ణాన్ని 18 ఎకరాలకు పెంచాడు. ఇందులో 10 ఎకరాలు సొంత భూమి కాగా.. మరో 8 ఎకరాలను కౌలుకు తీసుకున్నాడు. మొత్తం 18 ఎకరాల్లో సుమారు 12 వేల మునగ మొక్కలను నాటాడు. అధిక డిమాండ్ ఉన్న ODC-3, ODC-4 రకాల మునగను సాగు చేశాడు.
ఏడాదికి 200 టన్నుల వరకు దిగుబడి
సాగర్ పొలంలోని ఒక్కో మునగ చెట్టు సగటున 10 నుంచి 12 కిలోల వరకు దిగుబడిని ఇస్తుంది. ఏడాదికి రెండుసార్లు పంట చేతికి వస్తుంది. ఒక్కో కోతలో ఒక్కో చెట్టు నుంచి సుమారు 25 కిలోల వరకు మునగకాయలు లభిస్తాయని సాగర్ చెబుతున్నాడు. చెట్లు పూర్తిగా పెరిగిన తర్వాత ఒక్కో చెట్టు నుంచి 50 కిలోల వరకు దిగుబడి వచ్చే అవకాశం ఉందని పేర్కొన్నాడు. ప్రస్తుతం ఏడాదికి సగటున 180 నుంచి 200 టన్నుల మునగకాయలను ఉత్పత్తి చేస్తున్నాడు.
ఆర్గానిక్ పద్ధతులకే ప్రాధాన్యం
దానిమ్మ సాగులో రసాయన ఎరువుల వినియోగం వల్ల నష్టపోయిన అనుభవంతో.. మునగ సాగులో మాత్రం ఆర్గానిక్ పద్ధతులకే సాగర్ ప్రాధాన్యం ఇచ్చాడు. సాధారణ పరిస్థితుల్లో ఎకరాకు రూ.60 వేల నుంచి రూ.70 వేల వరకు పెట్టుబడి అవుతుందని చెబుతున్నాడు. అయితే వర్షాలు అధికంగా కురిసినప్పుడు ఫంగస్ సమస్యలు తలెత్తితే అదనంగా ఎకరాకు సుమారు రూ.1.5 లక్షల వరకు ఖర్చు అవుతుందని పేర్కొన్నాడు.
హైదరాబాద్‌కు మునగకాయల తరలింపు
తాను పండించిన మునగకాయలను సాగర్ మహారాష్ట్ర నుంచి సుమారు 400 కిలోమీటర్ల దూరంలోని హైదరాబాద్ మార్కెట్‌కు తరలించేవాడు. హైదరాబాద్‌లో తన ఉత్పత్తికి మంచి డిమాండ్ లభించిందని చెబుతున్నాడు. ప్రస్తుతం దేశీయ మార్కెట్‌తో పాటు దుబాయ్‌కి కూడా మునగకాయలను ఎగుమతి చేస్తున్నాడు.
సీజన్‌ను బట్టి ధరల్లో భారీ మార్పు
మునగకాయల ధరలు సీజన్‌ను బట్టి గణనీయంగా మారుతాయి. శీతాకాలంలో కిలో మునగకాయలకు రూ.200 వరకు ధర లభించిన సందర్భాలు ఉన్నాయని సాగర్ తెలిపాడు. వేసవిలో మాత్రం కిలో ధర రూ.25 వరకు పడిపోతుందని పేర్కొన్నాడు. ఏడాది మొత్తాన్ని సగటుగా తీసుకుంటే కిలో మునగకాయలకు సుమారు రూ.50 ధర లభిస్తుందని చెబుతున్నాడు.
మునగ విత్తనాలతోనూ అదనపు ఆదాయం
సాగర్ ఆదాయం కేవలం మునగకాయల విక్రయంతోనే పరిమితం కాలేదు. మునగ విత్తనాలను కూడా విక్రయిస్తూ అదనపు ఆదాయం పొందుతున్నాడు. కిలో మునగ విత్తనాలను సుమారు రూ.10 వేల వరకు విక్రయిస్తున్నాడు. విత్తనాల విక్రయం ద్వారానే ఏడాదికి దాదాపు రూ.15 లక్షల ఆదాయం వస్తుందని సాగర్ చెబుతున్నాడు.
రూ.1.15 కోట్ల టర్నోవర్.. రూ.80 లక్షలకు పైగా లాభం
మునగకాయలు, విత్తనాల విక్రయంతో కలిపి ప్రస్తుతం సాగర్ యెల్పలే ఏడాదికి సుమారు రూ.1.15 కోట్ల టర్నోవర్ సాధిస్తున్నాడు. ఖర్చులు పోను రూ.80 లక్షలకు పైగా లాభం మిగులుతోందని ఆయన పేర్కొంటున్నాడు. దానిమ్మ సాగులో ఎదురైన నష్టాల నుంచి పాఠం నేర్చుకుని తక్కువ పెట్టుబడి, త్వరిత దిగుబడి, మార్కెట్ డిమాండ్ ఉన్న మునగను ఎంచుకోవడం ద్వారా సాగర్ తన వ్యవసాయాన్ని విజయవంతమైన వ్యాపారంగా మలుచుకున్నాడు. ఆయన ప్రయాణం పంట ఎంపికలో సరైన నిర్ణయం రైతు ఆదాయాన్ని ఎంతగా మార్చగలదో చూపిస్తోంది.
