న్యూఢిల్లీ, ఆగస్టు 5(జనవాణి): ప్రధాని నరేంద్ర మోదీకి సంబంధించిన వీడియోను ఫేస్‌బుక్‌లో తాత్కాలికంగా తొలగించిన ఘటన దేశ రాజకీయాల్లో చర్చనీయాంశంగా మారింది. ఈ వ్యవహారాన్ని తీవ్రంగా పరిగణించిన పార్లమెంటరీ సమాచార సాంకేతిక (Information Technology) స్థాయి కమిటీ, మెటా సీఈఓ మార్క్ జుకర్‌బర్గ్‌కు మూడు రోజుల గడువు విధించింది. కమిటీ ఆదేశాల ప్రకారం, మూడు రోజుల్లో బేషరతుగా క్షమాపణ చెప్పాలని, లేకపోతే చట్టపరమైన చర్యలు ఎదుర్కోవాల్సి ఉంటుందని స్పష్టం చేసింది.
ఏమిటీ వివాదం?
పరీక్షా పత్రాల లీకేజీలు, వాటిని అరికట్టేందుకు కేంద్ర ప్రభుత్వం తీసుకుంటున్న చర్యలపై విద్యార్థులు, జెన్-జీ యువతను ఉద్దేశించి ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ చేసిన ప్రసంగ వీడియో ఫేస్‌బుక్ నుంచి సుమారు ఐదు నుంచి ఆరు గంటల పాటు అందుబాటులో లేకపోవడం వివాదానికి దారితీసింది. ఈ విషయాన్ని పార్లమెంటరీ కమిటీ అత్యంత తీవ్రంగా పరిగణించింది.
జుకర్బర్గ్ క్షమాపణ చెప్పాలని ఆదేశం
లోక్‌సభ సచివాలయం ద్వారా ఎలక్ట్రానిక్స్ అండ్ ఐటీ మంత్రిత్వ శాఖకు పంపిన లేఖలో, మార్క్ జుకర్బర్గ్ బేషరతుగా క్షమాపణ చెప్పాలని కమిటీ డిమాండ్ చేసింది. అలా చేయకపోతే ఐటీ చట్టం సెక్షన్ 79(3) కింద మెటాకు ప్రస్తుతం ఉన్న 'సేఫ్ హార్బర్' (Safe Harbour) రక్షణను ఉపసంహరించాలని, అవసరమైతే ప్రచురణకర్త (Publisher)గా పరిగణించి చట్టపరమైన చర్యలు తీసుకోవాలని సూచించింది.
'సేఫ్ హార్బర్' అంటే ఏమిటి?
భారత ఐటీ చట్టంలోని సెక్షన్ 79 ప్రకారం సోషల్ మీడియా సంస్థలు వినియోగదారులు పోస్ట్ చేసే ప్రతి కంటెంట్‌కు నేరుగా బాధ్యత వహించాల్సిన అవసరం ఉండదు. దీనినే 'సేఫ్ హార్బర్' రక్షణగా పిలుస్తారు. అయితే నిబంధనలను ఉల్లంఘించినట్లు తేలితే ఈ రక్షణను ప్రభుత్వం ఉపసంహరించుకునే అవకాశం ఉంది. అలాంటి పరిస్థితిలో సోషల్ మీడియా సంస్థలు తమ ప్లాట్‌ఫారమ్‌లోని కంటెంట్‌కు నేరుగా చట్టపరమైన బాధ్యత ఎదుర్కోవాల్సి రావచ్చు.
పార్లమెంటరీ కమిటీ సమావేశంలో మరో కీలక అంశం కూడా చర్చకు వచ్చింది. సోషల్ మీడియా మధ్యవర్తి (Intermediary) ప్లాట్‌ఫారమ్‌లలో చిన్నారులపై లైంగిక దుర్వినియోగానికి సంబంధించిన కంటెంట్ (CASM) అలాగే మహిళలను కించపరిచే కంటెంట్‌ను వెంటనే తొలగించకపోతే సెక్షన్ 79(3) కింద కఠిన చర్యలు తీసుకోవాలని కమిటీ సూచించింది. మెటా ఈ అంశంపై ఎలా స్పందిస్తుంది? జుకర్బర్గ్ క్షమాపణ చెబుతారా? లేదా కేంద్ర ప్రభుత్వం చట్టపరమైన చర్యల దిశగా అడుగులు వేస్తుందా? అనే అంశాలు ఇప్పుడు రాజకీయ, సాంకేతిక వర్గాల్లో ఆసక్తికరంగా మారాయి.
