చరిత్రలో తొలిసారి.. ఎర్రకోటపై ‘వందే మాతరం’ గానం!

న్యూఢిల్లీ, ఆగస్టు 15 (జనవాణి): దేశ 80వ స్వాతంత్ర్య దినోత్సవ వేడుకల్లో అరుదైన చారిత్రక ఘట్టం చోటుచేసుకుంది. ఢిల్లీలోని ఎర్రకోటపై ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ నేతృత్వంలో జరిగిన స్వాతంత్ర్య వేడుకల్లో తొలిసారిగా ‘వందే మాతరం’ పూర్తి గానం వినిపించింది. అనంతరం జాతీయ గీతం ‘జనగణమన’ ఆలపించారు. ఈ ఏడాది ‘వందే మాతరం’ గీతానికి 150 ఏళ్లు పూర్తవుతున్న నేపథ్యంలో ఈ కార్యక్రమానికి ప్రత్యేక ప్రాధాన్యం ఏర్పడింది.

ఎర్రకోటపై తొలిసారి..

స్వాతంత్ర్య దినోత్సవ వేడుకల్లో భాగంగా ప్రధాని మోదీ ఎర్రకోట ప్రాకారాలపై జాతీయ జెండాను ఎగురవేసిన సమయంలో 21 తుపాకుల వందనం నిర్వహించారు. స్వదేశీ 105 ఎంఎం లైట్‌ ఫీల్డ్‌ గన్స్‌తో 1721 ఫీల్డ్‌ బ్యాటరీ (సెరిమోనియల్‌) ఈ గౌరవ వందనం సమర్పించింది. అనంతరం భారత సైన్య బ్యాండ్‌ ‘వందే మాతరం’ను ఆలపించింది. భారత వైమానిక దళానికి చెందిన రెండు ఎంఐ-17 హెలికాప్టర్లు ఆకాశం నుంచి పుష్పవర్షం కురిపించాయి. ఒక హెలికాప్టర్‌ జాతీయ పతాకాన్ని, మరోటి ‘వందే మాతరం’ను సూచించే జెండాను ప్రదర్శించింది.

‘‘ఇదే తొలిసారి’’: ప్రధాని మోదీ

ఎర్రకోట నుంచి జాతినుద్దేశించి ప్రసంగించిన ప్రధాని మోదీ ఈ ఘట్టాన్ని ప్రత్యేకంగా ప్రస్తావించారు. స్వాతంత్ర్యం వచ్చిన తర్వాత ఎర్రకోటపై ‘వందే మాతరం’ ఆలపించడం ఇదే తొలిసారి అని పేర్కొన్నారు. ‘‘ప్రతి హృదయంలో వందే మాతరం నినాదం ప్రతిధ్వనిస్తోంది.. ప్రతి ఇంటిపై త్రివర్ణ పతాకం రెపరెపలాడుతోంది’’ అంటూ స్వాతంత్ర్య దినోత్సవ స్ఫూర్తిని మోదీ తన ప్రసంగంలో ప్రస్తావించారు.

150 ఏళ్ల చరిత్ర..

బంకిమ్‌చంద్ర చటోపాధ్యాయ రచించిన ‘వందే మాతరం’ భారత స్వాతంత్ర్యోద్యమంలో కీలక పాత్ర పోషించింది. 1875 నవంబర్‌ 7న ఈ గీతం తొలిసారిగా బంగదర్శన్‌ పత్రికలో ప్రచురితమైందని కేంద్ర ప్రభుత్వానికి చెందిన రాష్టప్రవ్‌ వెబ్‌సైట్‌ పేర్కొంది. అనంతరం స్వాతంత్ర్య ఉద్యమంలో ప్రజలను ఏకం చేసిన దేశభక్తి గీతంగా ఇది నిలిచింది. ఈ ఏడాది ‘వందే మాతరం’ 150వ వార్షికోత్సవం కావడంతో స్వాతంత్ర్య దినోత్సవ వేడుకల్లో దీనికి ప్రత్యేక స్థానం కల్పించారు.

జాతీయ గీతంతో సమాన గౌరవం

ఇటీవల ‘వందే మాతరం’ గేయానికి చట్టపరమైన రక్షణ కల్పించే Prevention of Insults to National Honour (Amendment) Act, 2026 బిల్లుకు రాష్ట్రపతి ఆమోదం లభించింది. దీంతో జాతీయ గీతం ‘జనగణమన’కు వర్తించే చట్టపరమైన రక్షణను జాతీయ గీతం ‘వందే మాతరం’కూ వర్తింపజేశారు. ఉద్దేశపూర్వకంగా గానం అడ్డుకోవడం లేదా గానం జరుగుతున్న సభకు అంతరాయం కలిగించడం శిక్షార్హంగా మారింది.

‘వందే మాతరం’ తర్వాత ‘జనగణమన’

ఎర్రకోటపై తొలిసారి ‘వందే మాతరం’ పూర్తి గానం అనంతరం జాతీయ గీతం ‘జనగణమన’ ఆలపించడం ఈ ఏడాది స్వాతంత్ర్య దినోత్సవ వేడుకలకు ప్రత్యేక గుర్తింపుగా నిలిచింది. దేశ స్వాతంత్ర్య పోరాట చరిత్రతో ముడిపడిన ‘వందే మాతరం’కు 150 ఏళ్ల సందర్భంగా జరిగిన ఈ కార్యక్రమం జాతీయ వేడుకల్లో ఒక చారిత్రక ఘట్టంగా నిలిచింది.